Năm Canh Ngọ trong lịch sử

Xem nhanh các mốc

• 111 TCNCanh Ngọ
• 550Canh Ngọ
• 970Canh Ngọ
• 1390Canh Ngọ
• 1570Canh Ngọ
• 1630Canh Ngọ
• 1930Canh Ngọ

Dòng thời gian các năm Canh Ngọ

1. 

   111 TCNCanh Ngọ

   Chính sử

   Nhà Hán thôn tính đất Giao Chỉ

   Bắc thuộc

   Hán Vũ Đế cử các danh tướng Lộ Bác Đức và Dương Bộc đem đại quân tràn xuống phương Nam đánh chiếm Phiên Ngung. Nước Nam Việt bị tiêu diệt hoàn toàn; đất đai Âu Lạc cũ bị phân chia thành ba quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam trực thuộc Hán.

   Tư liệu còn khác nhau: Đánh dấu sự khởi đầu của thời kỳ hơn một nghìn năm Bắc thuộc; hệ thống Lạc tướng cơ sở vẫn tạm thời được duy trì quyền tự quản.

   Nguồn: Tiền Hán thư; Đại Việt sử ký toàn thư, Ngoại kỷ Quyển 2

2. 

   550Canh Ngọ

   Chính sử

   Triệu Việt Vương phá tan Dương Sàn

   Vạn Xuân

   Trần Bá Tiên rút về nước dẹp loạn Hầu Cảnh, giao quyền cho tỳ tướng Dương Sàn ở lại chiếm đóng. Triệu Việt Vương tung toàn bộ lực lượng từ Dạ Trạch phản công đánh úp tiêu diệt Dương Sàn, quét sạch quân giặc và giải phóng hoàn toàn kinh thành Long Biên.

   Tư liệu còn khác nhau: Đánh dấu sự phục hưng vẻ vang của nhà nước Vạn Xuân sau hơn nửa thập kỷ kháng chiến gian khổ.

   Nguồn: Đại Việt sử ký toàn thư, Ngoại kỷ Quyển 4; Cương mục, Tiền biên Quyển 4

3. 

   970Canh Ngọ

   Chính sử

   Đinh Tiên Hoàng đặt niên hiệu Thái Bình

   Nhà Đinh

   Đinh Tiên Hoàng ban hành niên hiệu Thái Bình, mở đầu truyền thống đặt niên hiệu riêng của các triều đại quân chủ độc lập. Đồng thời triều đình cho đúc đồng tiền kim loại đầu tiên mang tên Thái Bình Hưng Bảo.

   Nguồn: Đại Việt sử ký toàn thư, Bản kỷ Quyển 1; Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Chính biên Quyển 1

4. 

   1390Canh Ngọ

   Chính sử

   Trận Hải Triều bắn chết vua Chiêm Chế Bồng Nga

   Nhà Trần

   Ngày 23/1 âm lịch

   Đô tướng Trần Khát Chân chỉ huy quân Trần chạm trán hạm đội Chiêm Thành ở khúc sông Hải Triều. Nhờ hàng tướng giặc chỉ điểm chiếc thuyền ngự sơn đỏ, quân ta tập trung hỏa pháo bắn trúng giết chết Chế Bồng Nga, đánh tan đạo quân Chiêm.

   Nguồn: Đại Việt sử ký toàn thư, Bản kỷ Quyển 8; Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Chính biên Quyển 11

5. 

   1570Canh Ngọ

   Chính sử

   Trịnh Kiểm qua đời

   Lê Trung Hưng

   Ngày 24/3 âm lịch

   Thái quốc công Lượng quốc vương Trịnh Kiểm qua đời, quyền bính ban đầu được giao cho Trịnh Cối. Trịnh Tùng nhanh chóng đoạt lấy binh quyền từ anh trai, trở thành người đứng đầu họ Trịnh phụng sự triều Lê.

   Nguồn: Đại Việt sử ký toàn thư, Bản kỷ tục biên, Quyển 16

6. 

   1630Canh Ngọ

   Chính sử

   Đào Duy Từ đắp Lũy Thầy

   Lê Trung Hưng

   Quân sư Đào Duy Từ hiến kế và đốc thúc xây dựng hệ thống lũy Trường Dục và Nhật Lệ (Quảng Bình) vô cùng kiên cố. Công trình phòng ngự này giúp quân chúa Nguyễn nhiều lần bẻ gãy các đợt tiến công của quân Trịnh.

   Tư liệu còn khác nhau: Nguồn chỉ ghi năm Canh Ngọ (1630 đắp Trường Dục, 1631 đắp Nhật Lệ), không chép ngày cụ thể

   Nguồn: Đại Nam thực lục Tiền biên, Quyển 2; Việt Nam sử lược (Chương VII)

7. 

   1930Canh Ngọ

   Chính sử

   Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

   Việt Nam hiện đại

   Ngày 5/1 âm lịch · dương lịch 03/02/1930

   Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản diễn ra tại Cửu Long (Hương Cảng, Trung Quốc) do Nguyễn Ái Quốc chủ trì, quyết định thống nhất thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Sự kiện được đánh giá là chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về đường lối giải phóng dân tộc.

   Tư liệu còn khác nhau: Hội nghị diễn ra từ 6/1/1930 đến đầu tháng 2; Đại hội III của Đảng (1960) quyết nghị lấy ngày 3/2 làm ngày kỷ niệm thành lập

   Nguồn: Văn kiện Đảng toàn tập (Nxb Chính trị quốc gia); Báo Nhân Dân

8. 

   1930Canh Ngọ

   Chính sử

   Khởi nghĩa Yên Bái bùng nổ

   Việt Nam hiện đại

   Ngày 12/1 âm lịch · dương lịch 10/02/1930

   Việt Nam Quốc dân Đảng do Nguyễn Thái Học lãnh đạo phát động cuộc nổi dậy vũ trang, đánh chiếm đồn Yên Bái và một số địa phương lân cận. Khởi nghĩa nhanh chóng bị quân Pháp dập tắt; Nguyễn Thái Học cùng 12 đảng viên bị xử chém ngày 17/6/1930.

   Nguồn: Lịch sử Việt Nam (Viện Sử học); Báo Quân đội nhân dân