Trần Hưng Đạo

Hưng Đạo đại vương · Đức Thánh Trần · Cửu Thiên Vũ Đế

Danh tướng, tôn thất nhà Trần, Quốc công tiết chế thống lĩnh quân đội đánh bại quân Nguyên – Mông, nổi bật với chiến thắng Bạch Đằng năm 1288.

Một trong 14 vị anh hùng dân tộc tiêu biểu do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố năm 2013

Niên đại: ? – 1300
Tên thật: Trần Quốc Tuấn
Triều đại: Nhà Trần
Quê quán: Có nhiều thuyết: sinh tại kinh đô Thăng Long, hoặc tại Tức Mặc, phủ Thiên Trường (Nam Định)

Giỗ Đức Thánh Trần20 tháng Tám âm lịch · còn 4 ngày (30/09/2026)

Tiểu sử

Trần Quốc Tuấn là con An Sinh vương Trần Liễu, gọi vua Trần Thái Tông bằng chú. Năm sinh của ông không được ghi chép chắc chắn. Từ nhỏ ông được người tài giỏi dạy dỗ, sớm thông hiểu văn võ. Tháng 9 âm lịch năm 1257, ông được giao chỉ huy lực lượng giữ biên giới phía Bắc trước cuộc xâm lược của quân Mông Cổ.

Tháng 10 âm lịch năm 1283, ông được phong Quốc công tiết chế, thống lĩnh quân đội cả nước. Ông cùng vua Trần Nhân Tông và Thượng hoàng Trần Thánh Tông lãnh đạo quân dân đánh bại quân Nguyên năm 1285, rồi phá tan cuộc xâm lược năm 1287–1288, đỉnh cao là trận Bạch Đằng tháng 4 âm lịch năm 1288.

Năm 1289, ông được phong Hưng Đạo đại vương rồi lui về thái ấp Vạn Kiếp. Trước khi mất, ông dặn vua Trần Anh Tông phải khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc. Ông mất năm 1300, được nhân dân tôn thờ là Đức Thánh Trần.

Bối cảnh lịch sử

Thế kỷ XIII, đế quốc Mông Cổ bành trướng mạnh mẽ, năm 1279 tiêu diệt Nam Tống và lập nhà Nguyên. Đại Việt thời Trần ba lần phải đối đầu với các đạo quân xâm lược đông đảo của Mông – Nguyên vào các năm 1258, 1285 và 1287–1288.

Nhà Trần kháng chiến bằng kế thanh dã (vườn không nhà trống), rút lui bảo toàn lực lượng rồi phản công, phối hợp giữa quân triều đình và hương binh các địa phương.

Công trạng

Bày trận cọc ngầm trên sông Bạch Đằng, tiêu diệt thủy quân Nguyên, bắt sống Ô Mã Nhi (1288).
Giữ trọng trách Quốc công tiết chế, thống lĩnh quân đội trong kháng chiến chống quân Nguyên.
Cùng các tướng nhà Trần phản công thắng lợi ở Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết, Vạn Kiếp năm 1285.
Soạn Hịch tướng sĩ và Binh thư yếu lược.
Tiến cử, trọng dụng nhiều nhân tài như Yết Kiêu, Dã Tượng, Phạm Ngũ Lão.

Sự kiện tiêu biểu

1257Được giao chỉ huy quân giữ biên giới phía Bắc chống quân Mông Cổ
1283Được phong Quốc công tiết chế, thống lĩnh quân đội cả nước
1284Duyệt quân ở bến Đông Bộ Đầu, đọc Hịch tướng sĩ
1285Cùng hai vua Trần phản công, đánh đuổi quân Nguyên khỏi Đại Việt
1288Đại thắng trên sông Bạch Đằng, bắt sống tướng Ô Mã Nhi
1300Mất tại Vạn Kiếp

Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm

Đền Kiếp BạcVạn Kiếp, Chí Linh (Hải Dương)
Đền TrầnNam Định
Đền Bảo LộcNam Định
Đền Trần Hưng Đạo trong quần thể di tích Bạch ĐằngQuảng Yên, Quảng Ninh

Giỗ Đức Thánh Trần ngày 20 tháng 8 âm lịch
Dân gian có câu Tháng Tám giỗ Cha, tháng Ba giỗ Mẹ; Cha ở đây là Đức Thánh Trần

Xem ngày âm – dương lịch các năm, cách tính và văn khấn tại trang Giỗ Đức Thánh Trần.

Nguồn tư liệu

Wikipedia tiếng Việt, “Trần Hưng Đạo” — nguồn tóm lược niên đại, quê quán và sự kiện; truy cập 24/9/2026.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, văn bản số 2296/BVHTTDL-MTNATL (21/6/2013) về 14 vị anh hùng dân tộc tiêu biểu.
Ngày giỗ/tưởng niệm: trang Giỗ Đức Thánh Trần của licham.app; ngày dương lịch tính từ lõi lịch âm dương (giờ Việt Nam).
Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.