Lê Hồng Phong

Hải An · Litvinov

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương (1935–1936), chủ trì Đại hội lần thứ I của Đảng tại Ma Cao năm 1935; bị bắt năm 1939, bị đày ra Côn Đảo và mất tại đây ngày 6/9/1942.

Niên đại: 1902 – 1942
Tên thật: Lê Huy Doãn
Triều đại: Thời Pháp thuộc
Quê quán: Làng Đông Thôn, tổng Thông Lãng, phủ Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An; nay thuộc xã Hưng Thông, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An

Tiểu sử

Lê Hồng Phong tên thật là Lê Huy Doãn, sinh năm 1902 ở làng Đông Thôn, phủ Hưng Nguyên, Nghệ An. Ông được cử sang Liên Xô học tại Trường Không quân Leningrad và Đại học Phương Đông (Moskva).

Năm 1935, ông chủ trì Đại hội lần thứ I của Đảng tại Ma Cao và được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương. Cùng năm, ông dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản và được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản.

Năm 1939, ông bị mật thám bắt ở Sài Gòn, sau đó bị đày ra Côn Đảo và mất tại nhà tù Côn Đảo ngày 6/9/1942.

Bối cảnh lịch sử

Sau giai đoạn thoái trào 1930–1931, Đảng Cộng sản Đông Dương khôi phục hệ thống tổ chức; Đại hội lần thứ I của Đảng họp tại Ma Cao năm 1935.

Công trạng

Chủ trì Đại hội lần thứ I của Đảng tại Ma Cao (1935), được bầu làm Tổng Bí thư.
Dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản (1935), được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản.
Học tại Trường Không quân Leningrad và Đại học Phương Đông, Moskva.

Sự kiện tiêu biểu

1902Sinh ở làng Đông Thôn, Hưng Nguyên, Nghệ An.
1935Chủ trì Đại hội lần thứ I ở Ma Cao; dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản.
1939Bị bắt ở Sài Gòn, sau đó bị đày ra Côn Đảo.
1942Ngày 6/9, mất tại nhà tù Côn Đảo.

Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm

Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Hồng Phong (di tích lịch sử cấp quốc gia)Xã Hưng Thông, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An
Phần mộ tại Nghĩa trang Hàng Dương (di tích quốc gia đặc biệt)Côn Đảo, Bà Rịa – Vũng Tàu

Ngày mất 6/9 (dương lịch) hằng năm.
Được tưởng niệm tại Khu lưu niệm ở Hưng Nguyên (Nghệ An) và tại Nghĩa trang Hàng Dương (Côn Đảo).

Nguồn tư liệu

Tiểu sử Lê Hồng Phong, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật.
Ban Quản lý Di tích Côn Đảo.
Wikipedia tiếng Việt, “Lê Hồng Phong” — bài tổng quan để đối chiếu.
Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.