Duy Tân

Duy Tân tên thật là Nguyễn Phúc Vĩnh San, con thứ năm của vua Thành Thái, sinh năm 1900. Ông lên ngôi năm 1907 khi mới 7 tuổi, là hoàng đế thứ mười một của triều Nguyễn, và sớm tỏ ra không chịu sự giám sát chặt chẽ của Toàn quyền Pháp.

Năm 1916, ông bí mật liên hệ với các lãnh tụ Việt Nam Quang Phục Hội là Thái Phiên, Trần Cao Vân để chuẩn bị một cuộc khởi nghĩa vũ trang ở miền Trung. Đêm 3/5/1916, ông rời Tử Cấm Thành ra căn cứ ngoài kinh thành để phát lệnh khởi nghĩa.

Kế hoạch bại lộ, ông bị Pháp bắt. Ông từ chối trở lại ngai vàng và bị đày sang đảo Réunion (Ấn Độ Dương). Ông mất ngày 26/12/1945 trong một tai nạn máy bay ở Bangui (Cộng hòa Trung Phi); năm 1987, hài cốt ông được đưa từ Pháp về cải táng tại Huế.

Đầu thế kỷ XX, triều Nguyễn đặt dưới quyền bảo hộ của Pháp; ở miền Trung, Việt Nam Quang Phục Hội chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang.