Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sửThiên Hộ Dương
Thủ lĩnh kháng Pháp ở Nam Kỳ, xây dựng căn cứ Đồng Tháp Mười với đại bản doanh Gò Tháp những năm 1862 – 1866.
- Niên đại
- 1827 – 1866
- Tên thật
- Võ Duy Dương
- Triều đại
- Nhà Nguyễn
- Quê quán
- Thôn Cù Lâm Tây, huyện Tuy Phước, phủ Quy Nhơn; nay thuộc thôn Nam Tượng 1, xã Nhơn Tân, thị xã An Nhơn, Bình Định
Tiểu sử
Võ Duy Dương sinh năm 1827 ở thôn Cù Lâm Tây, huyện Tuy Phước (Bình Định); do giữ chức Thiên hộ nên thường được gọi là Thiên Hộ Dương. Năm 1859, hưởng ứng hịch chiêu mộ nghĩa dũng, ông đem quân vào Nam Kỳ sát cánh cùng Trương Định đánh Pháp ở Gia Định.
Từ năm 1862, ông xây dựng căn cứ Đồng Tháp Mười với đại bản doanh ở Gò Tháp, tổ chức quân ngũ kỷ luật nghiêm, đánh theo lối du kích đầm lầy và tự chế tạo súng. Ông nhận chiếu chỉ triều đình làm Khâm sai Tiết chế, Chánh Đề đốc, liên kết nghĩa hào ba tỉnh miền Tây Nam Kỳ.
Tháng 4/1866, nghĩa quân của ông chống trả nhiều cuộc tấn công lớn của quân viễn chinh Pháp vào Đồng Tháp Mười. Theo chính sử, ông mất năm 1866 khi thuyền gặp bão hoặc bị cướp biển sát hại ở mũi Cần Giờ.
Bối cảnh lịch sử
Sau khi Pháp chiếm các tỉnh miền Đông Nam Kỳ, vùng đầm lầy Đồng Tháp Mười trở thành căn cứ của nghĩa quân kháng Pháp.
Công trạng
- Xây dựng căn cứ Đồng Tháp Mười, đại bản doanh Gò Tháp (1862 – 1866).
- Đem quân vào Nam Kỳ cùng Trương Định đánh Pháp ở Gia Định (1859).
- Đánh du kích đầm lầy, tự chế tạo súng, chống trả nhiều cuộc tấn công lớn của quân Pháp tháng 4/1866.
- Làm Khâm sai Tiết chế, liên kết nghĩa hào ba tỉnh miền Tây Nam Kỳ.
Sự kiện tiêu biểu
- 1827Sinh ở thôn Cù Lâm Tây, huyện Tuy Phước.
- 1859Đem quân vào Nam Kỳ cùng Trương Định đánh Pháp.
- 1862Xây dựng căn cứ Đồng Tháp Mười, đại bản doanh Gò Tháp.
- 1866Tháng 4 chống trả các cuộc tấn công lớn của quân Pháp; ông mất cùng năm ở mũi Cần Giờ (theo chính sử).
Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm
- Đền thờ Thiên Hộ Dương, Khu di tích Gò Tháp (di tích quốc gia đặc biệt)Xã Tân Kiều, huyện Tháp Mười, Đồng Tháp
- Lễ giỗ ngày 14 – 16 tháng 11 âm lịch hằng năm tại Khu di tích Gò Tháp (di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia).
Nguồn tư liệu
- Đại Nam thực lục.
- Ban Quản lý Khu di tích Gò Tháp; Báo Đồng Tháp điện tử.
- Wikipedia tiếng Việt, “Võ Duy Dương” — bài tổng quan để đối chiếu.
- Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.
Anh hùng dân tộc khác
Thời dựng nước (Văn Lang – Âu Lạc)Hùng VươngThời Hồng Bàng (truyền thuyết)Theo truyền thuyết, Hùng Vương là các vị vua nước Văn Lang, truyền 18 đời, được người Việt tôn thờ là Quốc tổ với công lao dựng nước.Hồng Bàng14 anh hùng tiêu biểu
Buổi đầu độc lậpDương Vân Ngakhoảng 952 – 1000Hoàng hậu nhà Đinh, năm 980 trao áo long cổn cho Lê Hoàn trước nguy cơ quân Tống xâm lược, tạo tiền đề cho chiến thắng năm 981.Nhà Đinh
Lý – TrầnTrần Quốc Toảnkhoảng 1267 – 1285Thiếu niên hoàng tộc nhà Trần bóp nát quả cam khi không được dự bàn việc nước, tự chiêu mộ quân dưới lá cờ “Phá cường địch, báo hoàng ân” và hy sinh trong kháng chiến chống Nguyên Mông năm 1285.Nhà Trần
Tây SơnNguyễn Nhạc1743 – 1793Người anh cả trong ba anh em Tây Sơn, dựng cờ khởi nghĩa năm 1771 và lên ngôi Hoàng đế năm 1778, mở đầu vương triều Tây Sơn.Tây Sơn

