Trương Định

Trương Định sinh năm 1820 tại làng Tư Cung, phủ Bình Sơn, Quảng Ngãi, con Lãnh binh Trương Cầm. Năm 1844 ông theo cha vào Nam, sau lấy vợ là Lê Thị Thưởng ở Tân Hòa (Gò Công). Hưởng ứng chính sách khẩn hoang của Nguyễn Tri Phương, ông bỏ tiền chiêu mộ dân nghèo lập đồn điền Gia Thuận và được bổ làm Quản cơ.

Năm 1859, khi Pháp đánh Gia Định, ông đem quân phối hợp giữ Đại đồn Chí Hòa; đồn thất thủ, ông lui về Gò Công chiêu binh, mở rộng kháng chiến ra nhiều vùng Nam Kỳ. Sau hòa ước 1862, ông không tuân lệnh bãi binh, từ chối thư dụ hàng của tướng Pháp Bonard và được nghĩa quân, nhân dân tôn làm Bình Tây Đại Nguyên soái.

Ngày 19/8/1864, do Huỳnh Công Tấn phản bội dẫn đường, quân Pháp đánh úp bản doanh Đám Lá Tối Trời; Trương Định bị trọng thương và mất khi 44 tuổi. Năm 1871, vua Tự Đức cho lập đền thờ ông tại Tư Cung. Nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu làm 12 bài thơ và một bài văn tế điếu ông.

Tháng 2 năm 1859, Pháp tấn công Gia Định. Ngày 5/6/1862, triều đình Huế ký hòa ước với Pháp, nhường ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ và ra lệnh các lực lượng kháng chiến bãi binh.

Trương Định chọn ở lại cùng nghĩa quân, lấy vùng rừng ngập mặn Gò Công làm căn cứ, trở thành người đứng hàng đầu phong trào kháng Pháp ở Nam Kỳ thời kỳ này.