Dã Tượng

Gia tướng tâm phúc của Trần Hưng Đạo, người huấn luyện và chỉ huy đội tượng binh trong hai cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông.

Niên đại: Thế kỷ XIII
Triều đại: Nhà Trần
Quê quán: Không được sử sách ghi lại; dã sử cho là người vùng rừng núi Đông Bắc (khu vực Chí Linh hoặc Lục Nam)

Tiểu sử

Dã Tượng (chữ Hán nghĩa là “voi rừng”) là gia tướng trung thành và tâm phúc của Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo. Chính sử không ghi năm sinh, năm mất và quê quán của ông; thần tích một số nơi gắn ông với họ Trương hoặc họ Trần.

Ông có tài thuần dưỡng và huấn luyện voi chiến, tổ chức đội tượng binh thành lực lượng đột kích chống kỵ binh Mông Cổ. Năm 1285, ông chỉ huy tượng binh chặn đánh kỵ binh giặc ở Vạn Kiếp, hộ vệ Hưng Đạo vương, rồi tham gia các trận đánh cánh quân Toa Đô và Ô Mã Nhi.

Cùng Yết Kiêu, ông khuyên Hưng Đạo vương giữ trọn đạo bề tôi, không theo lời trăng trối tranh ngôi của thân phụ là Trần Liễu.

Bối cảnh lịch sử

Kỵ binh Mông Cổ là lực lượng mạnh nhất của quân Nguyên; Đại Việt dùng tượng binh và địa hình để khắc chế.

Công trạng

Huấn luyện và chỉ huy đội tượng binh Đại Việt.
Chặn đánh kỵ binh Nguyên ở Vạn Kiếp, hộ vệ Hưng Đạo vương năm 1285.
Tham gia các trận đánh cánh quân Toa Đô và Ô Mã Nhi.

Sự kiện tiêu biểu

1285Chỉ huy tượng binh chặn kỵ binh Nguyên ở Vạn Kiếp.
1285 – 1288Tham gia hai cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông dưới trướng Trần Hưng Đạo.
thời kháng chiếnCùng Yết Kiêu khuyên Hưng Đạo vương giữ trọn đạo bề tôi.

Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm

Đền Kiếp Bạc (phối thờ, di tích quốc gia đặc biệt)Xã Hưng Đạo, thành phố Chí Linh, Hải Dương
Đền Cửa Ông (phối thờ, di tích quốc gia đặc biệt)Quảng Ninh
Đền thờ Đức Thánh Trần (phối thờ)Quận 1, TP Hồ Chí Minh

Không có ngày giỗ riêng được lưu truyền; ông được phụng tế cùng đại lễ kỵ nhật Đức Thánh Trần ngày 20 tháng 8 âm lịch tại đền Kiếp Bạc.

Nguồn tư liệu

Đại Việt sử ký toàn thư (Bản kỷ quyển 5); Khâm định Việt sử thông giám cương mục (Chính biên quyển 7, 8).
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
Wikipedia tiếng Việt, “Dã Tượng” — bài tổng quan để đối chiếu.
Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.