Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sửBuổi đầu độc lập · Nhà Đinh
Đinh Liễn
Đinh Khuông Liễn · Nam Việt Vương
Con trưởng Đinh Tiên Hoàng, cùng cha dẹp 12 sứ quân, đi sứ nhà Tống năm 973 và cho dựng các cột kinh Phật bằng đá ở Hoa Lư.
- Niên đại
- ? – 979
- Triều đại
- Nhà Đinh
- Quê quán
- Động Hoa Lư, châu Đại Hoàng; nay thuộc huyện Gia Viễn, Ninh Bình
Tiểu sử
Đinh Liễn là con trưởng của Đinh Bộ Lĩnh, được phong Nam Việt Vương. Ông theo cha nhiều năm trong cuộc dẹp loạn 12 sứ quân, góp phần thống nhất đất nước.
Năm 973, ông đi sứ nhà Tống, lập quan hệ bang giao và được vua Tống phong Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ, Đặc tiến Kiểm hiệu Thái sư. Ông cho dựng 100 cột kinh Phật bằng đá ở Hoa Lư, khắc kinh Phật đỉnh Tôn thắng Đà la ni.
Tháng 11 năm 979, ông cùng vua cha Đinh Tiên Hoàng bị Đỗ Thích ám sát.
Bối cảnh lịch sử
Sau khi dẹp xong 12 sứ quân, nhà Đinh lập nước Đại Cồ Việt và cần giữ quan hệ hòa hiếu với nhà Tống để bảo vệ nền độc lập non trẻ.
Công trạng
- Đi sứ nhà Tống năm 973, thiết lập quan hệ bang giao, được nhà Tống sắc phong.
- Cùng Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước.
- Cho dựng các cột kinh Phật bằng đá ở Hoa Lư, được xem là bộ bi ký sớm nhất thời tự chủ.
Sự kiện tiêu biểu
- thế kỷ XTheo cha đánh dẹp 12 sứ quân.
- 973Đi sứ nhà Tống, được phong Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ.
- 979Tháng 11, bị Đỗ Thích ám sát cùng Đinh Tiên Hoàng.
- 2024Sưu tập cột kinh Phật thời Đinh được công nhận là Bảo vật quốc gia.
Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm
- Đền Vua Đinh Tiên Hoàng (tượng Đinh Liễn đặt ở gian bên trái Bái đường)Xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, Ninh Bình
- Được tưởng nhớ trong Lễ hội Hoa Lư vào tháng 3 âm lịch hằng năm.
Nguồn tư liệu
- Đại Việt sử ký toàn thư.
- Sở Văn hóa Ninh Bình, “Những giá trị nổi bật của Bảo vật quốc gia sưu tập cột kinh Phật thời Đinh”.
- Tư liệu Phật giáo, “Cột kinh Phật năm 973 phát hiện ở Hoa Lư”.
- Wikipedia tiếng Việt, “Đinh Liễn” — bài tổng quan để đối chiếu.
- Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.
Anh hùng dân tộc khác
Thời dựng nước (Văn Lang – Âu Lạc)Hùng VươngThời Hồng Bàng (truyền thuyết)Theo truyền thuyết, Hùng Vương là các vị vua nước Văn Lang, truyền 18 đời, được người Việt tôn thờ là Quốc tổ với công lao dựng nước.Hồng Bàng14 anh hùng tiêu biểu
Lý – TrầnPhạm Ngũ Lão1255 – 1320Danh tướng nhà Trần, môn khách rồi con rể Hưng Đạo vương, lập công trong hai cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông, dẹp yên biên giới Tây Bắc và là tác giả bài thơ Thuật hoài.Nhà Trần
Tây SơnNguyễn Nhạc1743 – 1793Người anh cả trong ba anh em Tây Sơn, dựng cờ khởi nghĩa năm 1771 và lên ngôi Hoàng đế năm 1778, mở đầu vương triều Tây Sơn.Tây Sơn
Chống thực dân PhápPhan Châu Trinh1872 – 1926Nhà yêu nước đầu thế kỷ XX, khởi xướng phong trào Duy Tân (1906 – 1908) với tôn chỉ “Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”, chủ trương canh tân đất nước bằng con đường cải cách ôn hòa.Thời Pháp thuộc

