Trần Quý Khoáng

Trùng Quang Đế · Trần Quý Khoách

Hoàng đế nhà Hậu Trần với niên hiệu Trùng Quang, lãnh đạo năm năm kháng chiến chống quân Minh (1409 – 1414).

Niên đại: ? – 1414 (ở ngôi 1409 – 1414)
Triều đại: Nhà Hậu Trần
Quê quán: Hoàng tộc gốc Tức Mặc, phủ Thiên Trường (nay phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định); dấy binh ở Chi La, nay là huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh

Tiểu sử

Trần Quý Khoáng là con Trang Định vương Trần Ngạc, cháu nội vua Trần Nghệ Tông; chính sử không ghi năm sinh. Ngày 17 tháng 3 âm lịch năm 1409, ông lên ngôi Hoàng đế ở Chi La (Hà Tĩnh), lấy niên hiệu Trùng Quang, giương cao ngọn cờ khôi phục Đại Việt.

Để hóa giải bất hòa trong hàng ngũ kháng chiến, ông đón Giản Định Đế về tôn làm Thái thượng hoàng. Ông lãnh đạo cuộc kháng chiến kéo dài năm năm trong cảnh thiếu thốn lương thảo trước đại quân Trương Phụ, và cử sứ thần Nguyễn Biểu sang trại giặc đàm phán.

Năm 1414, ông bị quân Minh bắt; sử Việt chép trên đường bị giải sang phương Bắc, ông nhảy xuống nước tuẫn tiết.

Bối cảnh lịch sử

Nhà Hậu Trần là lực lượng kháng chiến chống quân Minh xâm lược trước khi khởi nghĩa Lam Sơn nổ ra.

Công trạng

Lên ngôi ở Chi La, tiếp tục ngọn cờ kháng chiến chống quân Minh.
Đón Giản Định Đế về làm Thái thượng hoàng, hàn gắn nội bộ kháng chiến.
Lãnh đạo năm năm kháng chiến trước đại quân Trương Phụ.

Sự kiện tiêu biểu

1409Lên ngôi Hoàng đế ở Chi La ngày 17 tháng 3 âm lịch, niên hiệu Trùng Quang.
1409 – 1413Lãnh đạo kháng chiến chống quân Minh; cử Nguyễn Biểu sang trại giặc đàm phán.
1414Bị quân Minh bắt; theo sử Việt, nhảy xuống nước tuẫn tiết trên đường bị giải đi.

Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm

Đền Hậu Trần (đền La), di tích lịch sử cấp quốc giaThôn La, xã Yên Thành, huyện Yên Mô, Ninh Bình
Đền Trung và khu lăng mộXóm Đức Thịnh, xã Hưng Lộc, thành phố Vinh, Nghệ An

Không có ngày giỗ riêng phổ biến; ông được phụng tế trong Lễ hội đền La từ ngày 12 đến 13 tháng 3 âm lịch tại huyện Yên Mô, Ninh Bình.

Nguồn tư liệu

Đại Việt sử ký toàn thư (Bản kỷ quyển 9); Khâm định Việt sử thông giám cương mục (Chính biên quyển 12).
Minh thực lục.
Báo Nghệ An.
Wikipedia tiếng Việt, “Trùng Quang Đế” — bài tổng quan để đối chiếu.
Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.