Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sửTrần Quang Khải
Chiêu Minh Đại vương · Thượng tướng Thái sư
Thượng tướng Thái sư nhà Trần, chỉ huy trận Chương Dương năm 1285 giải phóng Thăng Long, tác giả bài thơ Tụng giá hoàn kinh sư.
- Niên đại
- 1241 – 1294
- Triều đại
- Nhà Trần
- Quê quán
- Người Tức Mặc, phủ Thiên Trường (Nam Định); lớn lên ở kinh thành Thăng Long
Tiểu sử
Trần Quang Khải sinh tháng 10 năm Tân Sửu (1241), con của Trần Thái Tông, được phong Chiêu Minh Đại vương. Dưới triều Trần Nhân Tông, ông giữ chức Thượng tướng Thái sư, điều hành việc quân, việc nước.
Trong kháng chiến chống Nguyên Mông năm 1285, ông chỉ huy trận tập kích ở bến Chương Dương, đánh tan thủy quân địch, giải phóng kinh thành Thăng Long. Ông để lại bài thơ Tụng giá hoàn kinh sư (“Đoạt sáo Chương Dương độ…”).
Ông mất ngày mùng 3 tháng 7 năm Giáp Ngọ (1294).
Bối cảnh lịch sử
Hai cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông năm 1285 và 1288 huy động toàn bộ vương hầu nhà Trần; Trần Quang Khải phụ trách triều chính bên cạnh Tiết chế Trần Hưng Đạo.
Công trạng
- Giữ chức Thượng tướng Thái sư, điều hành việc quân quốc dưới triều Trần Nhân Tông.
- Chỉ huy trận Chương Dương năm 1285, góp phần giải phóng Thăng Long.
- Tham gia hai cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông (1285, 1288).
- Tác giả bài thơ Tụng giá hoàn kinh sư.
Sự kiện tiêu biểu
- 1241Sinh tháng 10 năm Tân Sửu.
- 1285Chỉ huy trận Chương Dương, giải phóng Thăng Long.
- 1288Tham gia kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ ba.
- 1294Mất ngày mùng 3 tháng 7 năm Giáp Ngọ.
Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm
- Đền Cao ĐàiXã Mỹ Thành, Nam Định
- Lễ tưởng niệm Chiêu Minh Đại vương ngày 3 tháng 7 âm lịch tại đền Cao Đài (Nam Định).
Nguồn tư liệu
- Đại Việt sử ký toàn thư.
- Báo Đại Đoàn Kết, “Thượng tướng Thái sư Trần Quang Khải: danh tiếng muôn đời”.
- Hội đồng Lý luận Trung ương (scov.gov.vn), “Thái sư Trần Quang Khải”.
- Wikipedia tiếng Việt, “Trần Quang Khải” — bài tổng quan để đối chiếu.
- Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.
Anh hùng dân tộc khác
Thời dựng nước (Văn Lang – Âu Lạc)Hùng VươngThời Hồng Bàng (truyền thuyết)Theo truyền thuyết, Hùng Vương là các vị vua nước Văn Lang, truyền 18 đời, được người Việt tôn thờ là Quốc tổ với công lao dựng nước.Hồng Bàng14 anh hùng tiêu biểu
Khởi nghĩa Lam Sơn – Lê sơNguyễn Trãi1380 – 1442Nhà chính trị, nhà văn hóa lớn, mưu sĩ của khởi nghĩa Lam Sơn, tác giả Bình Ngô đại cáo và nhiều văn thư chiêu dụ quân Minh.Hậu Lê14 anh hùng tiêu biểu
Chống thực dân PhápTrương Định1820 – 1864Võ quan triều Nguyễn, thủ lĩnh kháng Pháp ở Nam Kỳ giai đoạn 1859 – 1864, được nhân dân tôn là Bình Tây Đại Nguyên soái.Nhà Nguyễn
Chống thực dân PhápLê Hồng Phong1902 – 1942Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương (1935–1936), chủ trì Đại hội lần thứ I của Đảng tại Ma Cao năm 1935; bị bắt năm 1939, bị đày ra Côn Đảo và mất tại đây ngày 6/9/1942.Thời Pháp thuộc

