Tranh minh họa của licham.app về Trần Quang DiệuTranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử
Tây Sơn · Tây Sơn

Trần Quang Diệu

Thiếu phó Trần Quang Diệu

Danh tướng triều Tây Sơn, một trong “Tây Sơn thất hổ tướng”, thống lĩnh trung quân năm 1789, vây thành Quy Nhơn năm 1800 – 1801 và giữ khí tiết đến khi bị xử tử năm 1802.

Niên đại
khoảng 1760 – 1802
Triều đại
Tây Sơn
Quê quán
Làng Nam Lãng, huyện Mộ Hoa (sau là Mộ Đức), phủ Tư Nghĩa; nay thuộc xã Đức Hòa, huyện Mộ Đức, Quảng Ngãi

Tiểu sử

Trần Quang Diệu quê làng Nam Lãng, huyện Mộ Hoa, phủ Tư Nghĩa (Quảng Ngãi), sinh khoảng năm 1760. Ông là một trong “Tây Sơn thất hổ tướng”, lần lượt giữ các chức Đô đốc, Đại đô đốc, Thiếu phó.

Năm 1789, với chức Đô đốc, ông thống lĩnh trung quân Tây Sơn trong chiến dịch thần tốc tiến ra Thăng Long. Từ năm 1792, dưới triều Cảnh Thịnh, ông giữ chức Thiếu phó, Phụ chính đại thần, tìm cách hòa giải mâu thuẫn giữa các phe phái trong triều.

Năm 1800 – 1801, ông cùng Võ Văn Dũng vây thành Quy Nhơn do Võ Tánh cố thủ suốt hơn một năm. Năm 1802, sau khi Quy Nhơn thất thủ, ông tìm đường hội quân cứu Thăng Long thì bị quân Nguyễn bắt; ông không khuất phục Gia Long và bị xử tử cùng năm.

Bối cảnh lịch sử

Dưới triều Cảnh Thịnh (từ năm 1792), nội bộ triều Tây Sơn có mâu thuẫn giữa các phe phái, trong khi lực lượng Nguyễn Ánh giao tranh với quân Tây Sơn ở Quy Nhơn.

Công trạng

  • Thống lĩnh trung quân Tây Sơn trong chiến dịch tiến ra Thăng Long năm 1789.
  • Làm Thiếu phó, Phụ chính đại thần triều Cảnh Thịnh, hòa giải mâu thuẫn nội bộ (1792 – 1800).
  • Cùng Võ Văn Dũng vây thành Quy Nhơn hơn một năm (1800 – 1801).
  • Bị bắt năm 1802, giữ khí tiết, không khuất phục Gia Long.

Sự kiện tiêu biểu

  1. khoảng 1760Sinh ở làng Nam Lãng, huyện Mộ Hoa.
  2. 1789Thống lĩnh trung quân trong chiến dịch tiến ra Thăng Long.
  3. 1792Làm Thiếu phó, Phụ chính đại thần triều Cảnh Thịnh.
  4. 1800Cùng Võ Văn Dũng vây thành Quy Nhơn do Võ Tánh cố thủ.
  5. 1802Bị quân Nguyễn bắt và bị xử tử.

Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm

  • Đền thờ Trần Quang Diệu (di tích lịch sử cấp quốc gia)Xã Đức Hòa, huyện Mộ Đức, Quảng Ngãi
  • Điện Tây Sơn (di tích quốc gia đặc biệt)Huyện Tây Sơn, Bình Định
  • Phối giỗ cùng Bùi Thị Xuân ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch.
  • Giỗ ngày mùng 10 tháng 8 âm lịch tại Quảng Ngãi.

Nguồn tư liệu

  • Đại Nam liệt truyện tiền biên; Đại Nam thực lục.
  • Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ngãi.
  • Wikipedia tiếng Việt, “Trần Quang Diệu” — bài tổng quan để đối chiếu.
  • Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.

Anh hùng dân tộc khác