Ngô Thì Nhậm

Ngô Thời Nhiệm · Hy Doãn · Đạt Hiên · Tĩnh Phái hầu

Nhà nho đỗ Tiến sĩ thời Lê – Trịnh, sau phò Tây Sơn, giữ chức Binh bộ Thượng thư, đề xuất việc lui quân về Tam Điệp – Biện Sơn năm 1788 và phụ trách bang giao với nhà Thanh.

Niên đại: 1746 – 1803
Triều đại: Tây Sơn
Quê quán: Làng Tả Thanh Oai (làng Tó), huyện Thanh Oai, trấn Sơn Nam Thượng; nay thuộc xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, Hà Nội

Tiểu sử

Ngô Thì Nhậm (thường đọc là Ngô Thời Nhiệm), tự Hy Doãn, hiệu Đạt Hiên, sinh năm 1746 ở làng Tả Thanh Oai (làng Tó). Ông đỗ Tiến sĩ khoa Ất Mùi (1775) và từng làm Đốc đồng Thái Nguyên thời Lê – Trịnh.

Năm 1788, ông được Nguyễn Huệ trọng dụng, phong Lại bộ Tả thị lang, sau thăng Binh bộ Thượng thư, tước Tĩnh Phái hầu. Khi quân Thanh kéo sang, ông đề xuất rút quân về lập phòng tuyến Tam Điệp – Biện Sơn, bảo toàn lực lượng chờ đại quân Quang Trung ra phản công.

Từ năm 1789 đến 1792, ông phụ trách công việc bang giao với nhà Thanh, góp phần để vua Càn Long công nhận triều Tây Sơn. Năm 1803, sau khi bị Đặng Trần Thường cho đánh đòn tại Văn Miếu, ông mất ngày 15 tháng 2 năm Quý Hợi.

Bối cảnh lịch sử

Cuối thế kỷ XVIII, khi quân Thanh kéo sang (1788), quân Tây Sơn ở Bắc Hà lui về lập phòng tuyến Tam Điệp – Biện Sơn theo kế sách do ông đề xuất.

Công trạng

Được Nguyễn Huệ trọng dụng năm 1788, giữ chức Lại bộ Tả thị lang rồi Binh bộ Thượng thư.
Đề xuất lui quân về phòng tuyến Tam Điệp – Biện Sơn (1788 – 1789), bảo toàn lực lượng chờ đại quân phản công.
Phụ trách bang giao với nhà Thanh (1789 – 1792), góp phần để vua Càn Long công nhận triều Tây Sơn.

Sự kiện tiêu biểu

1746Sinh ở làng Tả Thanh Oai.
1775Đỗ Tiến sĩ khoa Ất Mùi.
1788Được Nguyễn Huệ trọng dụng; đề xuất lui quân về Tam Điệp – Biện Sơn.
1789Bắt đầu phụ trách bang giao với nhà Thanh.
1803Mất ngày 15 tháng 2 năm Quý Hợi, sau trận đòn tại Văn Miếu.

Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm

Nhà thờ dòng họ Ngô Thì (di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia)Thôn Tả Thanh Oai, xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, Hà Nội

Giỗ ngày 15 tháng 2 âm lịch hằng năm tại nhà thờ dòng họ Ngô Thì (Tả Thanh Oai).

Nguồn tư liệu

Khâm định Việt sử thông giám cương mục; Đại Nam chính biên liệt truyện; Ngô gia văn phái lục.
Cổng thông tin điện tử huyện Thanh Trì.
Wikipedia tiếng Việt, “Ngô Thì Nhậm” — bài tổng quan để đối chiếu.
Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.