Nguyễn Lữ

Thầy Tư Lữ · Đông Định vương

Người em út trong ba anh em Tây Sơn, chỉ huy thủy quân đánh chiếm Gia Định năm 1776 và được phong Đông Định vương trấn giữ đất Gia Định.

Niên đại: khoảng 1754 – 1787
Triều đại: Tây Sơn
Quê quán: Thôn Kiên Mỹ, phủ Quy Nhơn (gốc Hưng Nguyên, Nghệ An); nay là làng Kiên Mỹ, thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, Bình Định

Tiểu sử

Nguyễn Lữ vốn gốc họ Hồ, tục gọi Thầy Tư Lữ, sinh khoảng năm Giáp Tuất (1754). Năm 1771, ông cùng hai anh Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ khởi xướng phong trào Tây Sơn.

Năm 1776, ông chỉ huy thủy quân đánh chiếm thành Gia Định lần thứ nhất, thu kho tàng bổ sung quân lương. Năm 1783, ông cùng Nguyễn Huệ đánh tan lực lượng của Nguyễn Ánh ở Nam Bộ. Năm 1786, ông được phong Đông Định vương, trấn giữ vùng Gia Định.

Năm 1787, khi Nguyễn Ánh phản công, ông rút khỏi Gia Định về Quy Nhơn và mất không lâu sau đó (cuối năm 1787 hoặc đầu năm 1788).

Bối cảnh lịch sử

Trong những năm 1776 – 1787, vùng Gia Định nhiều lần đổi chủ giữa quân Tây Sơn và lực lượng Nguyễn Ánh.

Công trạng

Cùng hai anh khởi xướng phong trào Tây Sơn năm 1771.
Chỉ huy thủy quân đánh chiếm Gia Định năm 1776.
Cùng Nguyễn Huệ đánh tan lực lượng Nguyễn Ánh ở Nam Bộ năm 1783.

Sự kiện tiêu biểu

1771Cùng hai anh khởi nghĩa Tây Sơn.
1776Chỉ huy thủy quân chiếm thành Gia Định lần thứ nhất.
1783Cùng Nguyễn Huệ đánh tan lực lượng Nguyễn Ánh ở Nam Bộ.
1786Được phong Đông Định vương, trấn giữ Gia Định.
1787Rút khỏi Gia Định về Quy Nhơn; mất cuối năm 1787 hoặc đầu năm 1788.

Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm

Điện thờ Tây Sơn Tam Kiệt, Bảo tàng Quang Trung (di tích quốc gia đặc biệt)Thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, Bình Định

Không có ngày giỗ riêng; ông được phối tế trong Lễ giỗ Tây Sơn Tam Kiệt ngày 29 tháng 7 âm lịch tại Bảo tàng Quang Trung.
Phối hưởng tại Lễ hội Đống Đa – Tây Sơn ngày mùng 5 tháng Giêng âm lịch.

Nguồn tư liệu

Đại Nam thực lục.
Nguyễn Khắc Thuần, Danh tướng Việt Nam.
Quách Tấn, Quách Giao, Tây Sơn tam kiệt.
Bảo tàng Quang Trung (Bình Định).
Wikipedia tiếng Việt, “Nguyễn Lữ” — bài tổng quan để đối chiếu.
Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.