Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sửNgô Sĩ Liên
Quang Hiền · Chúc Lý Cư Sĩ · Lê Sĩ Liên
Sử gia thời Lê sơ, người biên soạn bộ quốc sử Đại Việt sử ký toàn thư (1479) theo lệnh vua Lê Thánh Tông.
- Niên đại
- khoảng 1400 – cuối thế kỷ XV
- Triều đại
- Hậu Lê
- Quê quán
- Làng Chúc Lý, huyện Chương Đức, phủ Ứng Thiên; nay là thôn Chúc Lý, thị trấn Chúc Sơn, huyện Chương Mỹ, Hà Nội
Tiểu sử
Ngô Sĩ Liên, tự Quang Hiền, hiệu Chúc Lý Cư Sĩ, sinh khoảng năm 1400. Thời trẻ ông theo nghĩa quân Lam Sơn; năm 1442 đỗ Tiến sĩ, làm quan qua các triều Lê Thái Tông, Lê Nhân Tông, Lê Thánh Tông, giữ các chức Hàn lâm viện Thị độc kiêm Sử quán Tu soạn, Đô ngự sử.
Năm 1479, vâng lệnh vua Lê Thánh Tông, ông hoàn thành bộ Đại Việt sử ký toàn thư gồm 15 quyển. Ông đưa kỷ Hồng Bàng vào phần mở đầu quốc sử và viết nhiều lời bình đề cao đạo lý và lòng yêu nước.
Ông sống rất thọ (98 hoặc 99 tuổi theo các nguồn) và mất vào những năm cuối thế kỷ XV.
Bối cảnh lịch sử
Thời Lê Thánh Tông, nhà nước chú trọng biên soạn sử sách, luật pháp và địa chí để khẳng định nền văn hiến độc lập của Đại Việt.
Công trạng
- Biên soạn Đại Việt sử ký toàn thư (1479).
- Đưa kỷ Hồng Bàng vào mở đầu quốc sử.
- Viết nhiều lời bình sử đề cao đạo lý và lòng yêu nước.
Sự kiện tiêu biểu
- khoảng 1400Sinh ở làng Chúc Lý.
- thời trẻTheo nghĩa quân Lam Sơn.
- 1442Đỗ Tiến sĩ khoa Nhâm Tuất.
- 1479Hoàn thành Đại Việt sử ký toàn thư.
Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm
- Nhà thờ họ Ngô – đền thờ Ngô Sĩ Liên (di tích lịch sử cấp thành phố)Thôn Chúc Lý, thị trấn Chúc Sơn, huyện Chương Mỹ, Hà Nội
- Ngày kỵ được làng cúng tế ngày 20 tháng 8 âm lịch.
- Lễ hội làng Chúc Lý ngày 12 tháng Hai âm lịch.
Nguồn tư liệu
- Lời tựa Đại Việt sử ký toàn thư (năm Hồng Đức thứ 10 – 1479).
- Đại Việt lịch triều đăng khoa lục.
- Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội.
- Wikipedia tiếng Việt, “Ngô Sĩ Liên” — bài tổng quan để đối chiếu.
- Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.
Anh hùng dân tộc khác
Thời dựng nước (Văn Lang – Âu Lạc)Hùng VươngThời Hồng Bàng (truyền thuyết)Theo truyền thuyết, Hùng Vương là các vị vua nước Văn Lang, truyền 18 đời, được người Việt tôn thờ là Quốc tổ với công lao dựng nước.Hồng Bàng14 anh hùng tiêu biểu
Lý – TrầnLý Nhân Tông1066 – 1128Vua trị vì lâu nhất lịch sử Việt Nam (56 năm), thời kỳ đánh thắng quân Tống, mở khoa thi đầu tiên và lập Quốc Tử Giám.Nhà Lý
Tây SơnNgô Thì Nhậm1746 – 1803Nhà nho đỗ Tiến sĩ thời Lê – Trịnh, sau phò Tây Sơn, giữ chức Binh bộ Thượng thư, đề xuất việc lui quân về Tam Điệp – Biện Sơn năm 1788 và phụ trách bang giao với nhà Thanh.Tây Sơn
Thời hiện đạiChủ tịch Hồ Chí Minh1890 – 1969Người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và là Chủ tịch nước đến khi qua đời.Việt Nam Dân chủ Cộng hòa14 anh hùng tiêu biểu

