Nguyễn Chích

Lê Chích · Đình thượng hầu · Đông Hương hầu

Khai quốc công thần nhà Lê sơ, người hiến kế tiến vào Nghệ An năm 1424, bước ngoặt chiến lược của khởi nghĩa Lam Sơn.

Niên đại: 1382 – 1448
Triều đại: Hậu Lê
Quê quán: Làng Vạn Lộc, huyện Đông Sơn, trấn Thanh Hóa; nay là thôn Vạn Lộc, xã Đông Ninh, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa

Tiểu sử

Nguyễn Chích sinh năm Nhâm Tuất (1382), sau được ban quốc tính nên còn gọi là Lê Chích. Ông tự dựng cờ khởi nghĩa, lập căn cứ Hoàng – Nghiêu hiểm trở đánh quân Minh trước khi hợp với Lam Sơn.

Cuối năm 1420, ông đem toàn bộ nghĩa binh về với Lê Lợi. Năm 1424, ông hiến kế tạm rời miền núi Thanh Hóa, bất ngờ tiến đánh giải phóng Nghệ An làm căn cứ rồi mới tiến ra Đông Đô. Ông trực tiếp chỉ huy các chiến dịch mở rộng vùng giải phóng vào Tân Bình, Thuận Hóa.

Ông phụng sự ba đời vua Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông, Lê Nhân Tông, mất ngày 26 tháng 11 năm Mậu Thìn (1448), được truy tặng Thái phó.

Bối cảnh lịch sử

Những năm đầu, nghĩa quân Lam Sơn nhiều lần bị vây hãm ở miền núi Thanh Hóa; việc chuyển hướng vào Nghệ An đã mở ra thế chủ động cho cuộc khởi nghĩa.

Công trạng

Tự lập căn cứ Hoàng – Nghiêu đánh quân Minh.
Đưa nghĩa binh gia nhập Lam Sơn năm 1420.
Hiến kế tiến vào Nghệ An năm 1424.
Chỉ huy mở rộng vùng giải phóng vào Tân Bình, Thuận Hóa.

Sự kiện tiêu biểu

1382Sinh năm Nhâm Tuất (theo văn bia).
1420Đem nghĩa binh gia nhập khởi nghĩa Lam Sơn.
1424Hiến kế tiến đánh, giải phóng Nghệ An.
1448Mất ngày 26 tháng 11 năm Mậu Thìn.

Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm

Quần thể lăng mộ, bia ký và đền thờ Nguyễn Chích (di tích lịch sử cấp quốc gia)Làng Vạn Lộc, xã Đông Ninh, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa
Di tích Phủ Bà – đền thờ Nguyễn ChíchThành phố Thanh Hóa, Thanh Hóa

Lễ giỗ chính ngày 26 tháng 11 âm lịch tại đền Vạn Lộc.
Lễ hội di tích Phủ Bà – đền thờ Nguyễn Chích ngày mùng 2 tháng 3 âm lịch.

Nguồn tư liệu

Đại Việt sử ký toàn thư (Bản kỷ quyển 10); Lam Sơn thực lục; Đại Nam nhất thống chí.
Báo Thanh Hóa, chuyên đề Lịch sử.
Báo Bình Phước.
Wikipedia tiếng Việt, “Nguyễn Chích” — bài tổng quan để đối chiếu.
Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.