Tranh minh họa của licham.app về Nguyễn Thiện ThuậtTranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử
Chống thực dân Pháp · Nhà Nguyễn

Nguyễn Thiện Thuật

Tán Thuật

Thủ lĩnh khởi nghĩa Bãi Sậy (1885 – 1889) trong phong trào Cần Vương, được vua Hàm Nghi phong Bắc Kỳ Hiệp thống Quân vụ đại thần.

Niên đại
1844 – 1926
Triều đại
Nhà Nguyễn
Quê quán
Làng Xuân Dục, tổng Bạch Sam, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, tỉnh Hải Dương; nay thuộc xã Xuân Dục, thị xã Mỹ Hào, Hưng Yên

Tiểu sử

Nguyễn Thiện Thuật, thường gọi là Tán Thuật, sinh năm 1844 ở làng Xuân Dục (tỉnh Hải Dương thời Nguyễn). Ông đỗ Cử nhân năm 1876, từng làm Tuần phủ Hải Dương, và từ quan, không chấp nhận đầu hàng sau Hiệp ước Giáp Thân (1884).

Năm 1885, hưởng ứng Chiếu Cần Vương, ông được phong Bắc Kỳ Hiệp thống Quân vụ đại thần, lãnh đạo kháng chiến ở vùng đồng bằng Bắc Bộ. Từ năm 1885 đến 1889, ông chỉ huy khởi nghĩa Bãi Sậy, đánh du kích trong vùng lau sậy đầm lầy, gây nhiều tổn thất cho quân Pháp.

Năm 1889, ông sang Trung Quốc và sống ở đó đến khi mất ngày 25/5/1926 tại Nam Ninh (Quảng Tây). Năm 2005, di hài ông được đưa về an táng tại quê nhà Xuân Dục.

Bối cảnh lịch sử

Sau Chiếu Cần Vương (1885), nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra ở đồng bằng Bắc Bộ; vùng lau sậy, đầm lầy Bãi Sậy thuận lợi cho lối đánh du kích.

Công trạng

  • Lãnh đạo khởi nghĩa Bãi Sậy (1885 – 1889).
  • Từ quan, không chấp nhận đầu hàng sau Hiệp ước Giáp Thân (1884).
  • Được phong Bắc Kỳ Hiệp thống Quân vụ đại thần, lãnh đạo kháng chiến vùng đồng bằng Bắc Bộ.
  • Phát triển lối đánh du kích trong vùng lau sậy, đầm lầy.

Sự kiện tiêu biểu

  1. 1844Sinh ở làng Xuân Dục.
  2. 1876Đỗ Cử nhân.
  3. 1884Từ quan sau Hiệp ước Giáp Thân.
  4. 1885Hưởng ứng Chiếu Cần Vương, lãnh đạo khởi nghĩa Bãi Sậy.
  5. 1889Sang Trung Quốc.
  6. 1926Mất ngày 25/5 tại Nam Ninh (Quảng Tây).
  7. 2005Di hài được đưa về an táng tại Xuân Dục.

Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm

  • Khu lăng mộ và đền thờ Nguyễn Thiện Thuật (di tích lịch sử cấp quốc gia)Xã Xuân Dục, thị xã Mỹ Hào, Hưng Yên
  • Giỗ ngày 14 tháng 4 âm lịch hằng năm tại thị xã Mỹ Hào, Hưng Yên.

Nguồn tư liệu

  • Kỷ yếu Hội thảo khoa học Tán lý Nguyễn Thiện Thuật.
  • Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên; Báo Quân đội Nhân dân.
  • Wikipedia tiếng Việt, “Nguyễn Thiện Thuật” — bài tổng quan để đối chiếu.
  • Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.

Anh hùng dân tộc khác