Lê Lai

Trung Túc Vương · Toàn Nghĩa (thụy hiệu)

Tướng của nghĩa quân Lam Sơn, đã mặc áo bào giả làm Lê Lợi, xông vào trận quân Minh và hy sinh để chủ tướng thoát vòng vây năm 1418.

Niên đại: ? – 1418
Triều đại: Hậu Lê
Quê quán: Làng Tép (thôn Dựng Tú xưa), xã Kiên Thọ, Ngọc Lặc, Thanh Hóa

Giỗ Lê Lai21 tháng Tám âm lịch · còn 5 ngày (01/10/2026)

Tiểu sử

Lê Lai là con thứ của Lê Kiều, gia đình nối đời làm phụ đạo ở vùng Lương Giang, Thanh Hóa. Sử gia Lê Quý Đôn tả ông là người cương trực, chí khí lẫm liệt, lo việc hậu cần cho Lê Lợi rất chu đáo. Năm 1416, ông cùng Lê Lợi và các hào kiệt dự hội thề Lũng Nhai.

Năm 1418, nghĩa quân Lam Sơn còn yếu, bị quân Minh vây ngặt. Khi Lê Lợi hỏi ai dám đổi áo thay mình, Lê Lai nhận lời, khoác áo bào, dẫn 500 quân cùng 2 voi xông vào trận, tự xưng là chủ Lam Sơn. Quân Minh vây bắt và hành hình ông; nhờ đó Lê Lợi cùng nghĩa quân thoát hiểm, có thời gian củng cố lực lượng.

Lê Lợi cho người tìm di hài ông đem về Lam Sơn mai táng. Năm 1428, ông được phong công thần hạng nhất, về sau được gia phong đến Trung Túc Vương. Anh trai và ba con trai ông cũng tham gia khởi nghĩa, nhiều người đã hy sinh.

Bối cảnh lịch sử

Những năm đầu khởi nghĩa Lam Sơn, lực lượng nghĩa quân còn nhỏ, thiếu lương, thường bị quân Minh truy lùng, vây đánh ở vùng núi Thanh Hóa, có lúc rơi vào tình thế hết sức nguy cấp.

Công trạng

Đổi áo giả làm Lê Lợi, xông vào trận và hy sinh để cứu chủ tướng cùng nghĩa quân.
Tham gia hội thề Lũng Nhai (1416), cùng Lê Lợi dựng nghiệp từ buổi đầu.
Lo việc hậu cần chu đáo cho nghĩa quân Lam Sơn.
Được Lê Thái Tổ dặn đời sau làm giỗ trước ngày giỗ vua một ngày để ghi nhớ công lao.

Sự kiện tiêu biểu

1416Dự hội thề Lũng Nhai cùng Lê Lợi
1418Liều mình cứu Lê Lợi, bị quân Minh bắt và hành hình
1428Được truy phong công thần hạng nhất
1429Lê Thái Tổ sai Nguyễn Trãi viết lời thề ghi nhớ công lao Lê Lai
1484Được truy tặng Thái úy Phúc Quốc công, về sau gia phong Trung Túc Vương

Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm

Đền thờ Lê Lai (đền Tép)Làng Tép, xã Kiên Thọ, Ngọc Lặc, Thanh Hóa

Giỗ ngày 21 tháng 8 âm lịch, trước giỗ vua Lê Thái Tổ một ngày, nên có câu Hăm mốt Lê Lai, hăm hai Lê Lợi
Lễ hội đền Tép vào mùng 8 tháng Giêng và 21 tháng 8 âm lịch

Xem ngày âm – dương lịch các năm, cách tính và văn khấn tại trang Giỗ Lê Lai.

Nguồn tư liệu

Wikipedia tiếng Việt, “Lê Lai” — nguồn tóm lược niên đại, quê quán và sự kiện; truy cập 24/9/2026.
Ngày giỗ/tưởng niệm: trang Giỗ Lê Lai của licham.app; ngày dương lịch tính từ lõi lịch âm dương (giờ Việt Nam).
Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.