An Dương Vương

An Dương Vương, tên thật là Thục Phán, là vị vua lập nước Âu Lạc. Sử cũ quy nguồn gốc ông về nước Thục (vùng Tứ Xuyên, Trung Quốc), nhưng các học giả hiện đại bác bỏ thuyết này vì khoảng cách địa lý quá xa, và xác định ông là thủ lĩnh người Âu Việt thuộc liên minh bộ lạc Nam Cương.

Ông thống nhất hai khối cư dân Âu Việt và Lạc Việt, lập nên nước Âu Lạc. Khi quân Tần tiến xuống phương Nam, quân dân Âu Lạc rút vào rừng núi, tiêu hao sinh lực địch rồi phản công, giết chủ tướng Đồ Thư. Sau đó ông dời đô xuống vùng đồng bằng Phong Khê, xây thành Cổ Loa hình xoắn ốc, chế tạo nỏ liên châu bắn nhiều mũi tên một lúc và xây dựng thủy binh.

Tương truyền, thần Kim Quy giúp vua trừ yêu để xây xong thành Cổ Loa và cho một chiếc móng làm lẫy nỏ thần. Cũng tương truyền, con gái vua là Mỵ Châu bị Trọng Thủy lừa lấy lẫy nỏ, thành Cổ Loa thất thủ; An Dương Vương chém Mỵ Châu rồi cầm sừng tê bảy tấc rẽ nước xuống biển.

Cuối thế kỷ III TCN, đế chế Tần mở cuộc nam tiến xuống vùng đất của người Việt cổ. Việc hợp nhất Âu Việt và Lạc Việt tạo ra nhà nước Âu Lạc, nhà nước thứ hai trong lịch sử Việt Nam, đủ sức đương đầu với quân Tần.