Nguyễn Văn Cừ

Phùng · Trí Con · Thắng

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương (1938–1940), tác giả Tự chỉ trích (1939), chủ trì Hội nghị Trung ương 6 (tháng 11/1939); bị bắt ngày 18/1/1940 và bị xử bắn tại Hóc Môn ngày 28/8/1941.

Niên đại: 1912 – 1941
Triều đại: Thời Pháp thuộc
Quê quán: Làng Phù Khê, tổng Nghĩa Lập, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh; nay thuộc phường Phù Khê, thành phố Từ Sơn, Bắc Ninh

Tiểu sử

Nguyễn Văn Cừ sinh ngày 9/7/1912 ở làng Phù Khê, phủ Từ Sơn, Bắc Ninh. Năm 1928, ông tham gia phong trào “vô sản hóa”, làm việc ở mỏ than Mạo Khê, Vàng Danh (Quảng Ninh).

Tháng 3/1938, ông được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương khi 26 tuổi. Tháng 7/1939, ông viết tác phẩm Tự chỉ trích về phê bình và tự phê bình trong sinh hoạt Đảng. Tháng 11/1939, ông chủ trì Hội nghị Trung ương 6 tại Bà Điểm (Hóc Môn), quyết định đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu.

Ngày 18/1/1940, ông bị mật thám bắt ở Sài Gòn và bị xử bắn sáng 28/8/1941 tại Hóc Môn.

Bối cảnh lịch sử

Cuối thập niên 1930, Đảng Cộng sản Đông Dương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trên hết (Hội nghị Trung ương 6, tháng 11/1939).

Công trạng

Được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương tháng 3/1938, khi 26 tuổi.
Chủ trì Hội nghị Trung ương 6 (tháng 11/1939) tại Bà Điểm, Hóc Môn.
Viết tác phẩm Tự chỉ trích (tháng 7/1939).

Sự kiện tiêu biểu

1912Sinh ngày 9/7 ở làng Phù Khê, Bắc Ninh.
1928Tham gia phong trào “vô sản hóa” ở vùng mỏ Quảng Ninh.
1938Được bầu làm Tổng Bí thư (tháng 3).
1939Tháng 7 viết Tự chỉ trích; tháng 11 chủ trì Hội nghị Trung ương 6.
1940 – 1941Bị bắt ngày 18/1/1940 ở Sài Gòn; bị xử bắn sáng 28/8/1941 tại Hóc Môn.

Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm

Khu lưu niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ (di tích quốc gia đặc biệt)Phường Phù Khê, thành phố Từ Sơn, Bắc Ninh

Tưởng niệm ngày 28 tháng 8 dương lịch (có nơi theo ngày 7 tháng 7 âm lịch) tại Bắc Ninh và Hóc Môn (TP. Hồ Chí Minh).

Nguồn tư liệu

Viện Lịch sử Đảng; Báo Nhân Dân.
Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh.
Wikipedia tiếng Việt, “Nguyễn Văn Cừ” — bài tổng quan để đối chiếu.
Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.