Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sửTô Vĩnh Diện
Trung đội phó pháo cao xạ thuộc Trung đoàn 367; mất đêm 1/2/1954 trên đường kéo pháo ở Điện Biên Phủ khi lao vào chèn bánh một khẩu pháo bị tuột dốc; được truy tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1955.
- Niên đại
- 1924 – 1954
- Triều đại
- Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
- Quê quán
- Làng Nông Xương, tổng Lương Xá, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa; nay thuộc xã Nông Trường, huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa
Tiểu sử
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 ở làng Nông Xương, huyện Nông Cống, Thanh Hóa. Nhập ngũ năm 1949, ông là trung đội phó pháo cao xạ thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.
Tháng 1/1954, đơn vị ông kéo pháo cao xạ 37 mm nặng 2,4 tấn bằng tay qua các dãy núi vào lòng chảo Mường Thanh.
Đêm 1/2/1954, khi đơn vị thực hiện lệnh kéo pháo ra vị trí an toàn theo phương châm “đánh chắc, tiến chắc”, dây tời bị đứt và khẩu pháo trôi xuống dốc Bản Chuối. Ông lao vào chèn bánh pháo, giữ khẩu pháo dừng lại bên bờ vực, và mất tại đó. Ngày 7/5/1955, ông được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Bối cảnh lịch sử
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, pháo được kéo bằng tay vào trận địa quanh lòng chảo Mường Thanh; sau khi phương châm tác chiến chuyển sang “đánh chắc, tiến chắc”, pháo được kéo ra vị trí an toàn.
Công trạng
- Đêm 1/2/1954, lao vào chèn bánh khẩu pháo bị đứt dây tời, giữ pháo dừng lại bên bờ vực.
- Cùng đơn vị kéo pháo cao xạ 37 mm bằng tay vào lòng chảo Mường Thanh (tháng 1/1954).
- Được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (7/5/1955).
Sự kiện tiêu biểu
- 1924Sinh ở làng Nông Xương, Thanh Hóa.
- 1949Nhập ngũ.
- 1954Tháng 1 kéo pháo vào Mường Thanh; đêm 1/2 mất khi chèn bánh pháo trên dốc Bản Chuối.
- 1955Được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (7/5).
Di tích, đền thờ và ngày tưởng niệm
- Đền thờ Anh hùng Tô Vĩnh DiệnXã Nông Trường, huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa
- Phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ A1 (di tích quốc gia đặc biệt)Thành phố Điện Biên Phủ, Điện Biên
- Tưởng niệm ngày 1 tháng 2 dương lịch hằng năm tại huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa.
Nguồn tư liệu
- Bảo tàng Phòng không – Không quân; Báo Quân đội Nhân dân.
- Cổng thông tin điện tử tỉnh Thanh Hóa.
- Wikipedia tiếng Việt, “Tô Vĩnh Diện” — bài tổng quan để đối chiếu.
- Tranh minh họa, không phải chân dung hay tư liệu lịch sử.
Anh hùng dân tộc khác
Thời dựng nước (Văn Lang – Âu Lạc)Hùng VươngThời Hồng Bàng (truyền thuyết)Theo truyền thuyết, Hùng Vương là các vị vua nước Văn Lang, truyền 18 đời, được người Việt tôn thờ là Quốc tổ với công lao dựng nước.Hồng Bàng14 anh hùng tiêu biểu
Lý – TrầnỶ Lan1044 – 1117Nguyên phi của Lý Thánh Tông, hai lần nhiếp chính, lo hậu phương cho cuộc kháng chiến chống Tống và ban nhiều chính sách thương dân.Nhà Lý
Khởi nghĩa Lam Sơn – Lê sơNguyễn Chích1382 – 1448Khai quốc công thần nhà Lê sơ, người hiến kế tiến vào Nghệ An năm 1424, bước ngoặt chiến lược của khởi nghĩa Lam Sơn.Hậu Lê
Chống thực dân PhápHoàng Diệu1829 – 1882Tổng đốc Hà Ninh thời Tự Đức, chỉ huy giữ thành Hà Nội khi Henri Rivière tấn công ngày 25/4/1882 và tuẫn tiết khi thành thất thủ.Nhà Nguyễn

